Atatürk ilke ve inkılapları.com

En Popüler Atatürk Sitesi

Get Adobe Flash player

kpss Kısa Tarih Notları

Her Yer Atatürk

Türk İnkılabı Hangi Alanlarda Yapılmıştır

TÜRK İNKILABI HANGİ ALANLARDA YAPILMIŞTIR


SİYASİ ALANDA YAPILAN DEVRİMLER


*Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)


*Ankara’nın başkent olması( 13 Ekim 1923)


*Cumhuriyetin İlanı( 29 Ekim 1923)


*Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)


*Çok partilisiyasi hayata geçiş denemeleri:


a)Cumhuriyet Halk Fırkası:Cumhuriyet döneminin kurulan ilk siyasi partisidir.9 Eylül 1923’te kuruldu.

 

b)Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası: İlk muhalefet partisidir.17 Kasım 1924’te Kazım Karabekir ve arkadaşları tarafından kurulmuştur. ŞeyhSaitisyanıyla ilişkisi olduğu düşünülerek İstiklal mahkemeleri tarafından 3Haziran 1925’te Takrir-i Sükûn Yasası’na göre kapatılmıştır.

 

c)Serbest Cumhuriyet Fırkası:12 Ağustos 1930 tarihinde Fethi Okyar tarafından kurulmuştur. Kısa süre içinde cumhuriyet ve laiklik karşıtlarının toplandığı bir parti haline gelince kurucusu tarafından 17 Kasım1930’da kapatılmıştır. MenemenOlayının çıkışı partinin feshedilmesinin yerinde bir karar olduğunu göstermiştir.

Not: Gerek Şeyh Sait isyanı, gerekse Menemen Olayı Türkiye Cumhuriyeti’nin henüz çok partili hayata geçmeye hazır olmadığını göstermektedir. Şeyh Sait İsyanı ve Menemen olayı rejime karşı yapılan isyanlardır.


HUKUK ALANINDA YAPILAN DEVRİMLER


*20 Ocak 1921’de ilk anayasa Teşkilat-ı Esasiye ilan edildi.


*Cumhuriyet’in ilanından sonra 1924 Anayasası ilan edildi.


*17 Şubat 1926’da Medeni Kanun ilan edildi. İsviçre’den alındı.

 


a) Birden fazla kadınla evlenme yasaklandı.


b) Mirasta ve boşanmada kadın erkek eşitliği geldi.


_Borçlar Kanunu İsviçre’den 8 Mayıs 1928’de alındı.


_Ticaret Kanunu Almanya’dan 10 Mayıs1928’de alındı.


_Ceza Kanunu İtalya’dan 1 Temmuz 1928’de alındı.


Not: Kadınlara seçilme hakkı Medeni Kanunla verilmemiştir.


EKONOMİK ALANDA YAPILAN DEVRİMLER


1)MİLLİ EKONOMİ ALANINDA GELİŞMELER

*17 Şubat 1923’de ’’ İzmir İktisat Kongresi’’ toplandı. Milli ekonominin hedefleri belirlendi. Milli bankanın kurulacağı, yerli malı kullanımının teşvik edileceği, demiryolu yapımına önem verileceği, yatırım yapacak şirketlere kolaylık sağlanacağı belirtilmiştir.


*Misak-ı İktisadi(Ekonomi Andı) İlan edildi. Milli anda göre ekonomik kararlar uygulanırken ekonomik bağımsızlığımızın korunması yönünde karar alındı.


* Özel teşebbüs yeterli olmadığından, 1930’dan itibaren devletçibir ekonomi politikası uygulanmaya başlanmıştır.


*1933 yılında‘’Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’’ hazırlandı. Plan başarıyla uygulandı.


2)TARIM ALANINDA GELİŞMELER


*Köylünün durumunu düzeltmek için Aşar Vergisi 1925’te kaldırıldı.


*1929’da Tarım Kredi Kooperatifleri kuruldu.


*Ziraat Bankası’nın verdiği kredi arttırıldı.


*Çiftçiye damızlık hayvan, tohum, fidan, borç para verildi.


*Çiftçi tarımda makine kullanmaya teşvik edildi.


*Çiftçi iyi tohum, gübre ve ilaç kullanımına teşvik edildi.


3)SANAYİ ALANINDA GELİŞMELER


*1925te Sanayi ve Maadin Bankası kuruldu.


*1927’de Teşviki Sanayi Kanunu çıkarıldı.


*1933’te Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlandı.


*1933’te Sümerbank kuruldu.


*1938’de İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı hazırlandı. Ancak 1939’da 2.Dünya savaşının çıkması bu planın uygulanmasına engel olmuştur.


*Ülkedeki madenleri aramak içim 1935’te Maden Tetkik Arama Enstitüsü kuruldu.(MTA).


*Madenleri işlemek için Etibank kuruldu.


*1939’da Türkiye’nin ilk demir çelik fabrikası olan Karabük Demir Çelik Fabrikası kuruldu.


4)TİCARET ALANINDA GELİŞMELER


*1924’te İş Bankası kuruldu.


*1 Temmuz 1926’ da Kabotaj Yasası çıkarıldı. Böylece Türk sularında yolcu ve yük taşıma hakkı yalnızca Türk gemilerine verildi.


*Denizbank’ın kurulmasıyla denizcilik faaliyetleri artmıştır.


5)BAYINDIRLIK ALANINDA GELİŞMELER


*Demiryolları yabancı şirketlerin elinden alınarak devletleştirildi. Yeni demir yolları yapıldı. Cumhuriyetin ilanından 1938’e kadar 3360 km yol yapılmıştır.


*Osmanlı Devleti’nden 18335 km kalan karayolu 1948 yılında 45000 km ye çıkmıştır.


*Yeni liman ve iskeleler yapılmıştır.


*Pek çok şehir ve kasaba inşa edilerek modern bir görünüm almıştır.


TOPLUMSAL ALANDA YAPILAN DEVRİMLER


*25 Kasım 1925’ te Şapka Kanunu çıkarıldı.


*Tekke zaviye ve türbeler 30 Kasım 1925’ de çıkarılan yasayla kapatıldı.


*1934’ te çıkarılan bir yasayla din görevlilerinin dini elbiselerle ibadet yerleri dışında dolaşmaları yasaklandı. (En yetkili din görevlisi hariç)


*1925’te Hicri ve Rumi takvim kaldırılarak Miladi takvim kabul edildi.1 Ocak 1926’ dan dan itibaren uygulanmaya koyuldu.


*1931 yılında okka arşın vb. ölçü birimleri kaldırılarak kilo,metre,litre gibi standart ölçü birimleri kullanılmaya başlandı.


*1935’te hafta sonu tatili cumadan Pazar gününe alındı.


*1934’ te Soyadı Kanunu kabul edildi.


*Türk kadınına siyasal haklar verildi.


_Türk kadınına 1930’da belediye seçimlerinde seçmen olma hakkı verildi.


_1933 yılında Türk kadınına muhtar seçme ve köy ihtiyar heyetine seçilme hakkı verildi.


_5 Aralık 1934’ te Türk kadınına milletvekili seçme ve seçilme hakkı verildi


EĞİTİM ALANINDA YAPILAN DEVRİMLER


*3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat Kanunu ilan edildi. Bütün okullar Millî Eğitim Bakanlığına bağlandı. Medrese ve okul ikiliğine son verildi.


*1 Kasım 1928 ‘de Latin alfabesi kabul edildi.


*15 Nisan1931’de Türk Tarih Kurumu kuruldu.


*12 Temmuz 1932’deTürk Dil Kurumu kuruldu.


*1924’te Topkapı Sarayı müze haline getirildi. Aynı yıl Etnografya Müzesi ve Güzel Sanatlar Akademisi açıldı.


*1933’te İstanbul Üniversitesi ve Ankara Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi açıldı.


3 Mart 1924 ‘te yapılan diğer yasalar


_Tevhid-i Tedrisat Kanunu


_Halifeliğin Kaldırılması


_Şeriye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılması


_Divanı Harbi Umumi Vekâletinin Kaldırılması

 

Yorum ekle


.

Site İçi Arama