Anasayfa » Ne Nedir » Mardin Şehrinin Tarihi

Mardin Şehrinin Tarihi

Mardin Şehrinin Tarihi

Güneydoğu Anadolu bölgesinin doğu yanında, Mardin eşiğinin güney yamacında bir şehir ve il merkezidir. Yolların kesiştiği bir yerde kurulmuştur. Eskiçağ tarihi hakkında yeterli bilgi yoktu. Buraya Süryaniler Marde, Araplar Maridin yerli halk ise Mardin demiştir. Mardin, sırasıyla İran’ da devlet kurmuş olan Partlarm, Romalıların, Doğu Roma imparatorluğunun yönetiminde kaldı. V. ve VII. yüzyıllarda Sasanilerle Doğu Roma imparatorluğu arasında savaş alanı oldu. II. Konstantinus, Sasanilerin baskınlarına karşı iki kale yaptırdı. Bu kaleler iki devlet arasında birçok kez el değiştirdi. Müslüman Araplar 840 yılında Mardin’i aldılar. 873’te bir Arap hanedanı olan Hamdanilerin yönetimine geçti. Büyük Selçuklu sultanı Berk yaruk Mardin’i aldı. Daha sonra bu şehre Artukoğulları egemen oldu. Mardin, İlhanlıların ve Akkoyunluların saldırısına uğradı. Kısa bir süre Safavilerin yönetiminde kaldı. 1517’de Osmanlı imparatorluğuna katıldı. Diyarbakır eyaletine bağlı bir sancak merkezi yapıldı. Fransızlar, Mondros ateşkes antlaşmasından sonra Mardin’i işgal etmek istedilerse de halkın direnişi karşısında bu girişimlerden vazgeçmek zorunda kaldılar. Mardin 1923’te il merkezi oldu.Mardin’de taş işçiliği çok gelişmiştir. Anıtsal mimarlık eserleri, açık renkli kesme taştan yapılmıştır. Mardin kalesi, şehrin kuzeyinde sarp bir tepe üzerindedir. Hamdaniler zamanında 975 – 976 yıllarında yaptırılmıştır. Uzunluğu 800 m., genişliği 30 – 150 m.’dir. İçinde XV.yüzyılda Akkoyunlular tarafından yaptırılan bir cami, saray temelleri ve güneyde bir kule kalıntısı bulunmaktadır. Ulucami, şehrin ortasındadır. Artukoğulları zamanında kesme taştan yaptırılmıştır (1176). Akkoyunlular döneminde onarım gördü. Osmanlılar zamanında da eklemeler yapılarak genişletildi. Mihrabı 4 sütun üzerine yivli bir kubbe ile öteki bölümleri 8 sütun üzerine düz bir damla örtülüdür. Mihraptaki ve ağaç minberindeki süsler çok ilgi çekicidir. Revaklı avlusunun iki yanında tek şerefeli iki minaresi vardır.Hatuniye medresesi, şehrin doğu yanındadır. Artuklular zamanında Kudbeddin İlgazi’nin annesi Radviye Hatun tarafından XIII. yüzyılın sonlarında yaptırılmıştır. Harizm medresesi, Mardin’ in güneybatısında Zerkan suyu kenarında Telharzem’dedir. Karşı yakaya beş gözlü bir köprü ile bağlıdır. XIII. yüzyıl başlarında Artuklular zamanında yaptırılmıştır. Kesme taş duvarlıdır. Zinciriye medresesi, şehir ile kale arasındadır. Artuklu hükümdarı Melik Zahir İsa tarafından 1385’te yaptırılmıştır. Sultamsa medresesi de denir. Günümüzde müze olarak kullanılmaktadır. Kasımpadişah medresesi padişah medresesi, Akkoyunlular döneminde XV. yüzyılda şehrin yakınında, Sultan Kasım tarafından yaptırılmıştır.

Bir önceki yazımız olan Alman Çeşmesi Nedir başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.