Anasayfa » Ne Nedir » Göktürk (Orhun) Yazıtları Nedir

Göktürk (Orhun) Yazıtları Nedir

Göktürk (Orhun) Yazıtları Nedir

Bu alfabe ile yazılan denen 3 anıt, 730-735 yıllan arasında diktirilmiştir. Bilge Kağan’la kardeşi başkumandan Kül Tigin’in ve Bilge Kağan’ın kayınpederi olan başbakan Bilge Tonyukuk’un, bir ara bir kısmı Çin esaretine düşmüş olan Türk devletini yeniden kalkındırmak için yaptıkları olağan üstü çabayı anlatır. Yazıtlar, Türk edebiyatının en büyük isimlerinden biri olan Yuluğ Tigin tarafından kaleme alınmıştır. Bu prensin, Kapağan Kağan’ın küçük oğlu ve Bilge Kağan’lı Kül Tigin’in amcaoğlu olduğu sanılmaktadır.

Orhon Yazıtları’nın önemi ölçülemez, çünkü

hiçbir eserle mukayese edilemeyecek derecede Türk medeniyeti tarihinde eşsizdir. Kullanılan dil, hayret verici bir mükemmelliktedir. Her cümlesi şiir kokan, işlek ve kıvrak bir nesirle yazılmıştır. Cümleler kısa, kesik ve mana yüklüdür. Koyu bir milliyetçilik her satıra hakimdir. VIII. asırda Türklerin milli şuura ne derece sahip oldukları bakımından önemli. Ancak milliyetçilik fikrinin Türklerde çok eski olduğu hatırlanırsa, bu hususta fazla hayrete düşülmez. Mesela M.Ö. I. asrın son yarısında Hun hakanlarından Çiçi Yabgu, söylediği bir nutukta, şu güzel cümleyi kullanmıştır: ‘Atalardan miras olarak yalnız ülke ve devlet kalmaz; hürriyet ve bağımsızlık fikirleri de, atalar mirasına dahildir’. Bu nutku Çin kaynaklarından bularak tercüme eden Alman sinologu Hirth; «tarihte milliyetçilik prensibini devlet siyasetinde uygulayan ilk devlet adamı Çiçi’dir» demektedir.

Göktürk Yazıtlarında Bilge Kağan şöyle demektedir:

«Türk, Oğuz Beyleri, Türk Milleti, işitin! Yukarıda gökyüzü çökmedikçe, aşağıda yer delinmedikçe, Türk Milleti, ülkeni, töreni kim bozabilir? Ey Türk Milleti, kendine dön! Milletin adı, sanı yok olmasın diye, Türk Milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım. Kardeşim Kül Tigin ve iki şad ile ölesiye, bitesiye çalıştım. Bu kadar cehdet tim ve birlik halindeki milleti dağıtmadım».

Bir önceki yazımız olan Kılıç Kuşanma Nedir başlıklı makalemizde osmanlıda kılıç kuşanma hakkında bilgiler verilmektedir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.