Anasayfa » Milli Mücadele Dönemi » Londra Konferansı

Londra Konferansı

Londra Konferansı

1.İnönü Savaşı’nın sonucu ve Türk-Rus ilişkilerindeki gelişme, İtilaf Devletlerini yeniden Sevr Antlaşması’nı gözden geçirmek çizgisine getirmişti. 25 Ocak 1921 günü, toplanan Paris Konferansı, Londra’da bir konferansın toplanmasına karar verdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti, ilk kez konferansa çağrılıyordu. Çağrı, İstanbul Hükümeti’ne yapılmış, Türk kurulunun arasında Ankara Hükümeti temsilcilerinin, de bulunması bildirilmişti.Ankara Hükümeti’nin doğrudan doğruya konferansa

davet edilmemesi durumunda Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin konferansta temsil edilmeyeceği ilgili devletlere duyuruldu. Bu nedenle Londra’ya ayrı ayrı temsil kurullarının gönderilmesi gerekti. İstanbul temsilciler kurulu Sadrazam Tevfik Paşa’nın, Ankara temsilciler kurulu, Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey’in başkanlığında ayrı yollardan Londra’ya hareket etti. Ankara temsilciler kurulu önce İtalya’ya, kesin davet alınca da Londra’ya gitti.

londra konferansı

Londra Konferansı İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya devletlerince temsil edilmekteydi. Toplantı, Ankara temsilci kurulunun gelmede gecikmesi nedeniyle 21 Şubat 1921 günü, Yunanlıları dinlemek üzere bir araya geldi. İtilaf Devletleri temsilcileri, Türk-Yunan savağının gelecekteki gelişme koşullarını anlamak istiyorlardı. Uzun ve karşılıklı açıklamalar sonrasında İngiltere, Türk-Yunan savaşının sürmesinden yana görülürken, Yunanlılar bu güveni veriyor ve İngiltere’den yardım göreceklerine inanıyorlardı. İtalya ve özellikle Fransa, Türkiye’nin kabul edeceği bir barış sağlanmasına çalışıyorlardı.

Ankara temsilciler kurulu, 22 Şubat günü Londra’ya geldi. İstanbul temsilciler kuruluyla toplantı öncesi görüşme olanağı dolaylı olarak sağlanmıştı. İstanbul temsilciler kurulunun milli birliği bozmamak için gerekeni yapacağı anlaşıldı. 23 Şubat 1921 günü konferans Türk kurulunu dinlemek için toplandı. Sadrazam Tevfik Paşa, konferansa hasta olarak katılıyordu. 80 yaşındaydı. Yardımla toplantı salonuna getirilmişti. İlk söz verilince çok kısa konuştu.

«Söz asıl milletvekillerine aittir. Bundan dolayı Anadolu heyetine söz verilmesini teklif ve rica ederim,» dedi. İstanbul Hükümeti’nin Sadrazamı, Ankara Hükümeti’ni tanıdığını ve tek yetkili Ankara Hükümeti’nin olduğunu böylece açıklamış oluyordu. Söz alan Ankara kurulu temsilcisi Nihat Reşat (Belger) Bey, Misak-ı Milli gerçekleri ışığında saptanmış haklarımızı belirten geniş kapsamlı bir konuşma yaptı.

İtilaf Devletleri yetkilileri, Sevr Antlaşması’nda yer alan bazı maddelerin değiştirilmesi için (hazırladıkları yazılı barış önerisini Türk ve Yunan temsilciler kuruluna verdiler. Hükümetleriyle görüştükten sonra yanıtlamak için verilen yazılı barış önerisi, Sevr Antlaşması’nda önemsiz değişiklikleri içeriyordu ve her iki devletçe de benimsenecek özellikte değildi. Bu öneri Ankara’ya ulaşmadan Yunan Ordusu, Anadolu’da yeniden büyük bir saldırıya geçmişti. Bu saldırıyla Londra Konferansı, niteliğini yitiren bir toplantı görünümünde kaldı.

Londra Konferansı, batılı devletlerin Ankara Hükümeti’yle yaptığı resmi ve siyasi görüşmelerin ilkidir. Nitekim, Fransa ve İtalya’nın Londra’da Ankara Hükümeti’nin Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey’ le antlaşma imzalamaları İstanbul Hükümeti’nin Londra Konferansında ortaya koyduğu tavırdan kaynaklanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin kesinlikle tanınması, Fransa ve İtalya antlaşmaları dışında, Londra Konferansında olumlu bir sonuç sağladığı varsayılamaz.

Bir önceki yazımız olan Ermenistan Ve Gürcüstan Sorunu başlıklı makalemizde milli mücadele dönemi ermenistan ve gürcistan sorunu hakkında bilgiler verilmektedir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.