Anasayfa » Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri » Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası

Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası

Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası

İktidar olan Cumhuriyet Halk Fırkasına karşı memlekette sert bir muhalefet havası esiyordu. Cumhuriyet Halk Fırkasının meclise baskı yaptığı düşünülüyordu. Bir kısım milletvekili cumhuriyet Halk Fırkasından ayrıldı. Ankara’da 17 Kasım 1924 te Terakki Perver Cumhuriyet Fırkasını

kurdular.Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası meclisin ikinci döneminde Cumhuriyet Halk Fırkasından ayrılan milletvekillerinin katılımı ile Meclis içinde kuruldu. Fırkanın genel başkanı Kazım Karabekir, İkinci Başkanı Rauf Orbay ve genel sekreteri de Ali Fuat Cebesoy’du.

terakkiperver cumhuriyet fırkası

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının parti program esasları şunlardı:

Partinin sistemi liberalizm ve halkın hakimiyetidir. Genel olarak hürriyetlere taraftardır, din düşüncelere saygılıdır. Yerinden yönetim esastır.. Cumhurbaşkanının, seçiminden sonra milletvekilliği ile ilgisi kesilir.

Türkiye’ye demokratik bir hava gelmesini isteyen Mustafa Kemal yeni partiyi memnuniyetle karşılamıştır.

hükümeti bazı meseleler konusunda sıkıştırıyor ve sık sık açıklama yapmalarını istiyordu. Öyle sert tartışmalar cereyan ediyordu ki mecliste silahlı kavga bile çıkmış ve Halit paşa bu tartışmalardan birinde vurulmuştu.Bu sıralarda Doğu Anadolu’da Şeyh Sait Ayaklanması denilen gerici bir ayaklanma çıkmıştı. Hükümet ayaklanmayı bastırmak için geniş yetkilerle donatılan İstiklal mahkemeleri kurmuş ve olayları karışanları cezalandırmak için Takrir-i Sükûn yasasını çıkarmışlardı. Hatta İstiklal mahkemeleri Terakkiperver Fırka üyelerinin irticai faaliyetlere katıldıklarına dair. Hükümeti uyarmışlardı. Önce Diyarbakır’da İstiklal Mahkemesi Terakkiperver Fırkasının şubesinin kapatılmasına karar vermiş ardından da tüm yurtta Terakkiperver Fırkasının tüm şubelerinin kapatılmasına hükümetçe 3 Haziran 1925 karar verilmiştir. Kapatılma nedeni irticayı tahrik etmektir.

 

Bir önceki yazımız olan Ordunun Siyasetten Ayrılması başlıklı makalemizde ordunun siyasetten ayrılması 1924 ve ordunun siyasetten ayrılması nedeni hakkında bilgiler verilmektedir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.