Anasayfa » Atatürkün Hayatı » Nutuk Nedir

Nutuk Nedir

NUTUK NEDİR ?

Nutuk, Atatürk tarafından 1927 yılında Cumhuriyet Halk Fırkasının II. Büyük Kongresinde, 15 Ekim -20 Ekim 1927 tarihleri arasında 6 gün süre ile okunmuş ve daha sonra kitap olarak yayınlanmıştır.

Tarihçiler için belgeler oldukça önemlidir. Birincin elden kaynak olan Nutuk, tarih ve tarihçiler nazarında çok değerlidir. Bir dönemi aydınlatan bu kaynak,

 

her Türk vatandaşı tarafından mutlaka okunmalıdır.

Atatürk, Nutuk’un yazılışı esnasında Millî Mücadele . İstiklâl Savaşı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna, kaynak teşkil eden birçok belgeyi gözden geçirmiş bu arada kişisel yazışmalardan, Erzurum ve Sivas kongreleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarından ve gazete koleksiyonlarından büyük ölçüde yararlamıştır

Atatürk, Nutukta Kurtuluş Savaşı’nı askeri ve politik yönlerini belgelerle analiz eder, Osmanlı imparatorluğunun nasıl çöktüğünü ve yeni Cumhuriyetin nasıl doğduğunu anlatır. Atatürk, “1919 senesi Mayısı- 19’uncu günü Samsun’a çıktım.” diye başladığı Nutuk’u Türk Gençliğine seslenişle bitirmiştir.

Nutuk bir rapor olması sebebiyle geriye dönük olayları kronolojik olarak açıklamaktadır. Atatürk Nutuk’un birçok yerinde “Efendiler” diyerek kendisini dinlemekte olanlara hitap etmiş ve geriye dönük olayları anlatmıştır. Son bölüme geldiğinde “Ey Türk Gençliği” diyerek gözlerini ufka dikmiş Türk milletine, Türk gençliğine ve gelecek kuşaklara seslenmiştir. Nutuk’ta Türk milletinin uyması tavsiye edilen bir yol haritası çizilmiştir.

Nutuk, inkılap tarihimizin önemli ve gerçek kaynaklarındandır. Türk Kurtuluş Savaşının dününe, bugününe ve yarınına ait her yönü Nutuk’ta bulmak imkânı vardır. Nutuk, tam olarak belgelere ve gerçeklere dayanmaktadır. Osmanlıca yazılı ilk nüshası iki cilttir. Nutuk’un hazırlanışını yakından bilen Falih Rıfkı Atay şunları söylemektedir: “Çalışma odasında yan ayaküstü, yan oturarak ve yüzlercesi arasından vesikalar ayırarak Nutuk’unu söylerdi. Yorulan değişirdi. Bir defasında pek genç bir arkadaşı baygınlık geçirmişti. Akşama doğru bir banyo aldıktan sonra, biç dinlenmeden sofraya iner, o gün yazdıklarını bize okur veya okutur; hadiseler üzerinde tartışmalar yapardı”

Nutuk metni bizzat Atatürk tarafından okunmuş, sıra vesika sunmaya geldiği zaman Atatürk, her vesikayı kürsüden kongrede kâtiplik yapan Ruşen Eşref Ünaydın’a uzatmış, belgelerde onun tarafından okunmuştur. Atatürk, Nutuk’un yazılışında ifade şekline büyük önem vermiştir. Anlatılan veya yorumlanan olaylardan herhangi bir yanlış anlamayı önlemek için, Nutuk’un okunuşunu takiben dikkatini çeken bazı hususlarda, baskı esnasında gerekli düzeltmelerin yapılması için ilgililere talimat vermiştir.

Nutuk, Atatürk’ün deyimiyle dokuz yıllık bir devreyi kapsamaktadır. Türk Bağımsızlık Savaşının başlangıcı olarak, Mondros Mütarekesi’nin imzalandığı tarihi (30 Ekim 1918) izleyen günlerde Türkiye’nin her yerinde ve aynı zamanda kurulmaya başlayan ulusal örgütlenmeyi kabul eder.

Atatürk’ün 1927’de iki cilt halinde Osmanlıca yayımladığı Nutuk, 1919-1927 yılları arasında geçen Kurtuluş Savaşı, Cumhuriyetin ilanı ve inkılap olaylarını anlatır. İlk basımı l934’de Türk Tayyare Cemiyeti tarafından 3 cilt hâlinde yayımlanmış ve 3. cildinde vesikalara yer verilmiştir. Üç cilt halinde basılan bu eserin tamamı 1010 sayfadır. İlk sayfası 22.8.1919 tarihli vesika ile başlar, 19,11.1922 tarihli vesika ile sona erer.1966-1964’de Türk Dil Kurumu eseri “söylev”adıyla yayınlar ve dilini sadeleştirir.

KAYNAK:”Bilim ve aklın aydınlığında” dergisi

Bir önceki yazımız olan Atatürkün Mirası başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.