Anasayfa » Atatürk'ün Devrimleri » Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Kurtuluş savaşımız sona erdiği zaman, Türk ulusu sözün tam anlamı ile yorgun ve yoksul durumdaydı. Ülke, bir uçtan diğer uca yakılıp yıkılmıştı. Şimdi yapılacak iş, ulusal egemenliğe ve siyasal bağımsızlığa kavuşmuş ülkeyi, ekonomik yönden de geliştirip kalkındırmaktı. Ancak bu kolay değildi.Tarım alanında büyük bir çöküntü vardı. Zaten ilkel olan tarımımız, köylü nüfusun savaşlarda erimesi nedeniyle

daha kötü duruma düşmüştü. Buğday bile bazı yıllar dışarıdan alınıyordu. Ulaşım zorlukları nedeniyle bazı bölgelerde bol olarak üretilen mallar, diğer yerlere götürülemiyor, böylece bir yanda ürünler çürümeye bırakılırken, öte yanda aynı ürünler bulunamıyordu.1923 de Türkiye’de endüstri yok denecek kadar azdı. Ufak atölyeler ve üretim yerleri, yalnız el sanatları etkinliği durumunda idiler. Temel ihtiyaç mallarının hemen hepsi dışarıdan alınıyordu. Kapitülasyonlar Türk endüstrisinin gelişmesine izin vermemişti.Hem tarım, hem endüstri alanında yetenekli uzmanlar yoktu. Modern teknoloji bilinmiyordu.Osmanlı maliyesi, 1876 dan beri iflas halinde idi. Bütçeler devamlı olarak açıktı. Parasal olanakların dörtte biri, dış borçların ödenmesine ayrılmıştı.Dışarıya akıp giden para yüzünden ülkemizde sermaye birikimi olmamıştı. Halk parasızdı. Kapitülasyonlar yolu ile ülkeyi sömüren yabancı sermaye, kendisinden saydığı azınlıkları, aracı olarak kullanıyordu. Böylece Türkler, ticaret hayatının dışına itilmişlerdi. Ticaretle uğraşan azınlıklar, birden değişimle ayrılınca her yerde ticaret hayatı sönmüştü.Ulusun iş ve emek gücü de savaşlar nedeniyle, büyük ölçüde yok olmuştu.Yeni Türk yönetimi, bu acıklı durumu kökten düzeltmek zorundaydı. İlk olarak 18 Şubat 1923 tarihinde, İzmir’de bir “İktisat Kongresi” toplandı. Günlerce süren tartılmalar sonunda, “Misak-ı İktisadi” (Ekonomi And) kabul edildi. Buna göre; “Türk ulusu, kan dökerek sahip olduğu ulusal bağımsızlık ilkesinden hiç bir şekilde fedakârlık yapmayacaktır. Bu bağımsızlık ilkesi içinde ekonomik kalkınmamız sağlanacaktır. Siyasal bağımsızlık gibi ekonomik bağımsızlık da esastır”. Böylece ilk kez, ulusal ekonomi ilkesi benimsenmiş oluyordu.Benimsenen bu ilkeler doğrultusunda çalışmalara geçildi. İlk iş olarak, ekonomimizin temeli olan tarımı düzenlemek gerekiyordu. Bunun için, köylüyü yüzyıllarca ezen âşar vergisi, 17 Şubat 1925 de kaldırıldı. Ayrıca çiftçiye kredi veren Ziraat Bankası geliştirildi. Öte yandan kooperatifleşme yolu açıldı. Hayvancılığın ve ormancılığın geliştirilmesi  için önlemler alındı. Hara ve çiftliklerin kurulmasına karar verildi. Tarım hayatının düzenlenmesinde, Atatürk çiftlikleri örnek oldu.Kapitülasyonların, Osmanlı endüstrisinin gelişmesine olanak tanımadığı yukarıda belirtilmişti. Endüstrileşmenin, ülke kalkınmasında belkemiği olduğu göz önüne alınırsa, bu olayın önemi kendiliğinden anlaşılır.Bu konuda ilk iş olarak 28 Mayıs 1927 de “Teşvik-i Sanayi Kanunu” (Sanayii Özendirme Yasası) çıkarıldı.

17 Nisan 1933 tarihinde ilk beş yıllık plan hazırlanarak yürürlüğe girdi. Bu plana göre devlet, pek çok endüstri işletmesi kuracaktı. Nitekim bir takım fabrikalar kısa zamanda üretime geçti.

Hem tarım, hem de endüstrideki kalkınmayı verimli ve hızlı biçime sokan en önemli öğe, ulaşımdır. Anadolu, Osmanlı İmparatorluğu devrinde bu bakımdan da ihmal edilmişti. Yeni Türk yönetimi, bu alandaki çalışmalarını, özellikle demiryolu yapımı üzerinde yoğunlaştırdı. Bu büyük atılım, 1939 yılına kadar hızla sürmüştür. Gerçekten, Osmanlı döneminde Anadolu ve Trakya’da toplam demiryolu uzunluğu, 3350 Km. iken bugün, 8008 Km, ye ulaşmıştır.Osmanlı Devleti zamanında kapitülasyonlar nedeniyle, Türkler gemi işletemezlerdi. Bu hak yabancılara tanınmıştı. 19 Nisan 1926 da kabul edilen, “Kabotaj Kanunu” ile, Türk karasuları içinde her türlü taşıma işleri, Türk gemilerine bırakıldı.Tüm bu gelişmeler sonunda, genç Türk Devleti kendi kendine yeterli olma durumuna gelmeye. başlamıştır.

Bir önceki yazımız olan Harf İnkılabı başlıklı makalemizde harf inkılabı ne zaman yapıldı ve harf inkılabı neden yapıldı hakkında bilgiler verilmektedir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.