Anasayfa » Atatürk'ün Devrimleri » Devletçilik İlkesi

Devletçilik İlkesi

Devletçilik İlkesi

Devletçilik, Türkiye’nin kendine özgü bir ekonomi siyasetidir. Küçük sermayenin yapamayacağı yatırımların devlet eliyle yürütülmesidir. Devletçilik ilkesi, büyük bir savaştan çıkmış olan halkımızın elinde yeterli sermaye birikimi olmayışı nedeniyle benimsenmiştir.

Bu anlayışa göre devlet; ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmanın temel faktörüdür.

Devlet bu alanlardaki geniş faaliyetleri yürütmekle görevli, güçlü ve geniş yetkilere sahiptir.

Özel sektörün başarılı olmadığı alanlarda, devlet yatırım yapmış ve üretime katılmıştır.

Dar anlamda devletçilik: “Devletin ekonomik alanda doğrudan

doğruya görev almasını öngören bir sistemdir.” Devletçiliğin ekonomik alanda Türkiye’deki görünümü ise karma ekonomi (devlet + özel sektör) şeklinde olmuştur.

Devletçilikte asıl uygulama alanı ekonomide görüldüğünden, devletçilik ve “karma ekonomi” eş anlamda kullanılmıştır.

Karma ekonomi, ekonomide devlet kontrolünü öngördüğü gibi, devlet eliyle endüstriyel tesisler kurma ve geliştirme amacına da yöneliktir. Karma ekonomi, özel girişim ile devlet işletmeciliğinin bir arada bulunmasıdır.

Devletçilik, planlı ekonomiyi gerekli hâle getirmiştir.

a)Özellikleri

-17 Şubat 1923’te toplanan I. İzmir İktisat Kongresinde kabul edilen “Misak-ı İktisadi” (Ekonomi Andı)’ye göre şekillenmiştir.

Kişisel girişimcilik ve çabalar desteklenmiştir (himayecidir). Katı bir devletçiliği içermez.

-1926’da özel sektörü desteklemek için Teşvikisanayi Kanunu çıkarılmış, fakat başarılı olamayınca, 1933’te I. Beş Yıllık Kalkınma Planı hazırlanarak, 1934’ten itibaren planlı ve devlet öncelikli uygulamaya geçilmiştir.

b)Devletçilik İlkesinin Türk Toplumuna Sağladığı Faydalar

Bu ilke sayesinde Türkiye, ilk defa planlı ekonomiye geçmiştir.

Devlet eliyle önemli yatırımlar gerçekleştirilmiştir.

Teknik eleman eksikliğinin giderilmesi sağlanmıştır.

Ekonomik kalkınmada, bölgeler arası farklılıkların giderilmesinde önemli rol oynamıştır.

Türk üreticisine, ürünlerini en iyi şekilde değerlendirme fırsatı sağlamıştır.

c)Devletçilikle İlgili İnkılaplar

-Sümerbank, Etibank gibi devlet sanayi ve yatırım kuruluşları, kâğıt, çimento, şeker ve demir-çelik fabrikaları kuruldu.

-Kooperatifler, banka kredileri, tarım araç ve gereçleri ile desteklenen tarımsal üretime geçildi.

-Demir yolları ve deniz işletmeciliğinin devlet tarafından yapılması sağlandı.

-Okul, hastane, yol ve barajlar inşa edildi

Bir önceki yazımız olan Halkçılık İlkesi başlıklı makalemizde halkçılık ve halkçılık nedir hakkında bilgiler verilmektedir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.